Veelgestelde vragen over uitkeringen

Bijstandsuitkering

• Wat is een bijstandsuitkering? 

Een bijstandsuitkering is een financiële ondersteuning van de overheid voor mensen die (tijdelijk) niet genoeg inkomen hebben om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. In Nederland valt dit onder de Participatiewet.

• Wat zijn de voorwaarden van een bijstandsuitkering?

Om in aanmerking te komen voor een bijstandsuitkering, moet je meestal:

• Nederlands zijn of gelijkgesteld daaraan en in Nederland wonen.
• 18 jaar of ouder zijn.
• Geen of onvoldoende inkomen of vermogen hebben.
• Geen recht hebben op een andere uitkering (zoals WW of WIA).
• Bereid zijn om te werken of mee te werken aan re-integratie.

Op deze website van de Rijksoverheid kunt u hierover meer informatie terugvinden. 

• Wat is belangrijk voor de uitkering?

U ontvangt een bijstandsuitkering die past bij uw situatie. Daarom vragen we u veranderingen in inkomsten, vermogen, woon- en leefsituatie zo snel mogelijk door te geven aan uw klantmanager bij de gemeente. Het is belangrijk dat u dat op tijd (binnen twee weken), correct en volledig doorgeeft. 

Het is mogelijk dat wij extra informatie of gegevens van u nodig hebben. Wij verwachten van u, dat u hieraan meewerkt.  

Op deze website van de Rijksoverheid kunt u een informatiefilmpje bekijken over de bijstand. En hier kunt u meer informatie vinden over uw rechten en uw plichten.

• Hoe hoog wordt mijn bijstand?

De hoogte van de uitkering hangt af van uw leefsituatie. Op deze website van de Rijksoverheid vindt u daar meer informatie over. Ook kunt u daar de hoogte van een bijstandsuitkering teruglezen. 

• Van uitkering naar werk. Hoe gaat dat?

De gemeente biedt hulp en ondersteuning bij de re-integratie, zodat u zo snel mogelijk een eigen inkomen kunt gaan verdienen. Is werken voor u (tijdelijk) niet mogelijk dan kijken we met u naar een andere manier om mee te kunnen doen. Hierbij kijken we naar uw wensen en mogelijkheden. 

• Wanneer krijg ik de bijstand?

Als wij uw aanvraag hebben goedgekeurd, ontvangt u de bijstand iedere maand op de laatste donderdag van de maand. Het bedrag dat u krijgt, is het bedrag voor diezelfde maand. 

• Vakantie of verblijf in het buitenland

Per kalenderjaar mag u 28 dagen met behoud van uitkering in het buitenland verblijven. Geef dit aan ons door, dan kunnen wij hier ook rekening mee houden.

• Heb ik ook recht op bijstand als ik al inkomen heb?

Als uw inkomen lager is dan de bijstandsnorm, heeft u misschien recht op bijstand. De bijstand is namelijk bedoeld om mensen te voorzien van het minimale bestaansniveau. De gemeente vult in deze situatie uw eigen inkomsten aan tot de bijstandsnorm die voor u geldt.

• Wat als ik nog een ander inkomen heb?

Als uw inkomen lager is dan de bijstandsnorm dan vult de gemeente uw inkomen aan tot de bijstandsnorm die voor u geldt. Als u inkomsten heeft uit werk, dan kunnen wij mogelijk een deel van deze inkomsten vrijlaten. Dat betekent dat een deel van uw inkomen niet in mindering wordt gebracht op uw bijstandsuitkering. 

• Kan ik nog meer geld krijgen?

Er zijn veel toeslagen, voorzieningen en regelingen in Nederland waar mensen gebruik van kunnen maken. De Voorzieningenwijzer biedt een compleet overzicht van al deze regelingen en maakt het mogelijk om erachter te komen of u ergens recht op hebt. U kunt via www.devoorzieningenwijzer.nl zelf een check doen om te zien waar u recht op hebt.

Giften en kostenbesparende bijdragen

• Wat is een gift en wat is een kostenbesparende bijdrage?

Een gift of een schenking is een onverplichte betaling of verstrekking van geld of goederen aan u, zonder dat daar een tegenprestatie tegenover staat. 

Een kostenbesparende bijdrage is een bijdrage of voorziening waardoor u lagere bestaanskosten heeft dan waarmee in de bijstandsnorm rekening wordt gehouden.

Giften en kostenbesparende bijdragen worden vrijgelaten tot een bedrag van €1.200 per kalenderjaar. Deze vrijlating geldt voor beide samen.

• Moet ik giften en kostenbesparende bijdragen melden?

Melden is pas nodig als de totale waarde hiervan in één kalenderjaar meer dan € 1200 is. U moet de overschrijding binnen twee weken aan uw klantmanager doorgeven. 

Toch adviseren wij om altijd even contact met uw klantmanager op te nemen. Alleen de gemeente kan met zekerheid bepalen of iets als gift, kostenbesparende bijdrage, inkomen of vermogen telt.

Let op! Zit u in een schuldregeling, geef giften en kostenbesparende bijdragen dan altijd door aan uw klantmanager van Team Geldzorgen.

• Voorbeelden van giften

U krijgt van een familielid in de maand april € 500 voor het betalen van uw huur. In de maand augustus krijgt u van uw buren een fiets van € 400. In totaal heeft u dit kalenderjaar dus € 900 aan giften ontvangen. Dit is lager dan de grens. U hoeft dit niet te melden bij uw klantmanager.

Maar wat nu als u de fiets krijgt van de buren omdat u iedere maand voor hen de tuin bijhoudt en de woonkamer voor hen heeft geschilderd? Dan moet u die € 400 wel doorgeven aan uw klantmanager. U heeft de € 400 dan niet zomaar gekregen, u heeft er iets voor gedaan.

• Niet alles is een gift

Niet alles is een gift. Stel, dat er (kas)stortingen of ontvangsten op uw bankafschriften staan. Dan moet u wel duidelijk kunnen uitleggen waar dat geld vandaan komt. Is het een gift of gaat het om iets anders? Als het niet om giften gaat of het gaat om hogere bedragen (hoger dan de vrijlatingsgrens), dan kan dat gevolgen hebben voor (de hoogte van) uw uitkering.

• Voorbeelden van kostenbesparende bijdragen

U krijgt van een vriend(in) elke maand boodschappen ter waarde van €60. En uw ouders betalen uw energiekosten aan de leverancier ter waarde van €200. Maar dit kan ook uw zorgverzekering of een sportabonnement van u of uw kinderen zijn. 

Maar wat nu als u de boodschappen krijgt omdat u iedere week poetst bij uw ouders? Dan moet u die boodschappen wel doorgeven aan uw klantmanager. U heeft de boodschappen dan niet zomaar gekregen, u heeft er iets voor gedaan.

• Moet ik ook bijhouden als ik voedselhulp krijg van de voedselbank?

Nee, de bijdragen van een voedselbank worden vrijgelaten. Dat hoeft u niet aan uw klantmanager door te geven en dus ook niet bij te houden. 

• Hoe kan ik giften en kostenbesparende bijdragen het beste bijhouden?

U kunt dit bijhouden op de manier waarop dit voor u het prettigste is. U moet in ieder geval bijhouden:

1. Wat u heeft ontvangen;
2. Van wie u deze heeft ontvangen;
3. Hoeveel u heeft ontvangen; en
4. Waarom u dit heeft ontvangen. 

U kunt ook het registratieformulier giften en kostenbesparende bijdragen (printversie) gebruiken gebruiken.

• Doet de gemeente onderzoek naar giften? 

De gemeente kan onderzoek doen naar het recht op uw uitkering. Ook kunnen wij u vragen om inzicht te geven in de giften of kostenbesparende bijdragen die u tot nu toe heeft ontvangen. 

Ambtshalve individuele inkomenstoeslag

• Wanneer betaalt de gemeente individuele inkomenstoeslag automatisch aan mij uit?

De gemeente wil graag dat iedereen gebruik maakt van de voorzieningen die we beschikbaar hebben. Daarom betalen we vanaf 2027 de individuele inkomenstoeslag automatisch uit als we weten dat dat u hier recht op heeft. 

U krijgt de individuele inkomenstoeslag automatisch van ons als u tenminste drie jaar een bijstandsuitkering ontvangt of eerdere individuele inkomenstoeslag hebt ontvangen en sindsdien onafgebroken een bijstandsuitkering van ons ontvangt. Ook moet u op dit moment geen zicht hebben op inkomensverbetering. 

• Kan ik de individuele inkomenstoeslag ook zelf aanvragen?

Ja dat kan zeker. Als u denkt dat u aan de voorwaarden voor individuele inkomenstoeslag voldoet, kunt u ook zelf aanvragen. Meer informatie kunt u vinden op de pagina Individuele inkomenstoeslag. 

Als u geen gebruik wil maken van de mogelijkheid van automatische verstrekking van de individuele inkomenstoeslag dan kunt u zich ook afmelden hiervoor. Dat kunt u doen door contact op te nemen met uw klantmanager. U kunt dan wel zelf de individuele inkomenstoeslag blijven aanvragen.

• Hoe vaak krijg ik de individuele inkomenstoeslag?

U krijgt de individuele inkomenstoeslag één keer per jaar. 

• Moet ik de individuele inkomenstoeslag terugbetalen als ik er geen recht op heb?

Meestal niet. Als wij de individuele inkomenstoeslag automatisch hebben verstrekt, dan hoeft u dit alleen terug te betalen als wij de individuele inkomenstoeslag aan u hebben toegekend terwijl er wijzigingen in uw situatie waren die u niet of niet op tijd heeft doorgegeven. Anders gezegd, als u zich aan uw inlichtingenplicht houdt dan hoeft u de automatisch betaalde individuele inkomenstoeslag niet aan ons terug te betalen. 

Bijstand voor jongeren

• Heb ik als jongere recht op bijstand?

Ja, als je tussen de 18 en 27 jaar bent en geen inkomen of vermogen hebt om van te leven, kun je bijstand aanvragen. Maar er gelden extra voorwaarden voor jongeren, zoals de zoekperiode.

• Wat is de 4-weken zoekperiode?

Voordat je een bijstandsuitkering kunt krijgen, moet je eerst 4 weken actief op zoek naar werk of een opleiding. Is het na vier weken zoeken niet gelukt om werk of een opleiding te vinden? Dan kunt u een bijstandsuitkering aanvragen.

• Is een zoekperiode verplicht?

Ja, de zoekperiode is verplicht. Maar in sommige situaties geldt hij niet:

1. Als u één jaar voorafgaand aan uw bijstandsaanvraag ingeschreven hebt gestaan bij het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs;
2. Wanneer er sprake is van een medische urenbeperking;
3. Wanneer u behoort tot de doelgroep loonkostensubsidie;
4. Wanneer er volgens de gemeente omstandigheden zijn die aanleiding geven om geen zoekperiode toe te passen. 

• Wanneer geven mijn omstandigheden aanleiding om geen zoekperiode toe te passen?

Wij beoordelen dit per geval. Dus als u in een kwetsbare positie verkeerd neem dan contact op met uw klantmanager. Samen kijkt u of de zoekperiode voor u effectief is of voor juist grotere problemen zorgt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als u in een inrichting verblijft, u dakloos bent, u ernstige schulden heeft of u geen startkwalificatie heeft en de stap naar onderwijs voor u niet reëel is.

• Hoeveel bijstand krijg ik als jongere?

18-21 jaar: Je valt onder de jongerennorm, wat betekent dat je ouders financieel verantwoordelijk zijn. De gemeente kan bijspringen met een aanvullende norm als je ouders niet kunnen of willen bijdragen.

21-27 jaar: Je krijgt de reguliere bijstandsnorm, afhankelijk van je woonsituatie (alleenstaand, samenwonend, etc.).

Aanvullende norm jongeren

• Mijn ouders kunnen of willen mij niet financieel ondersteunen. Kan ik een hogere uitkering krijgen?

De meeste jongeren van 18, 19 of 20 jaar zullen nog bij (één van) hun ouders wonen. Zij hebben daarmee geen of weinig kosten voor levensonderhoud, daarom is een uitkering lager. Als er geen beroep meer gedaan kan worden op uw ouders, dan kunt u een hogere uitkering krijgen. 

• Hoeveel uitkering kan ik krijgen?

Jongeren die in aanmerking komen voor een hogere uitkering, kunnen een vast bedrag krijgen. Dit is in principe een aanvulling van € 746,45. De gemeente kan van dit bedrag af te wijken als dat nodig is. 

Vermogen

• Hoeveel vermogen mag ik hebben?

Om een uitkering te krijgen mag uit vermogen niet hoger zijn dan een wettelijke grens, deze is afhankelijk van uw situatie. Op deze website van de Rijksoverheid kunt u hierover meer informatie terugvinden. 

• Wanneer moet ik doorgeven als ik over vermogen beschik?

Neemt uw vermogen toe tijdens de bijstandsperiode, dan heeft dit pas gevolgen voor uw recht op bijstand als de geldende vermogensgrens wordt overschreden. Dit moet u zelf bijhouden.

• Hoe weet ik of ik mijn vermogensgrens heb overschreden?

Bij vermogen moet u bijvoorbeeld denken aan geld uit een erfenis, gift in de vorm van een auto, een prijs in de loterij waar u aan deelneemt of een waardevermeerdering van uw cryptovaluta. 

Om uw vermogen in te kunnen schatten doet u het volgende:

1. U telt al uw bezittingen bij elkaar op. Bezittingen die u heeft in de vorm van geld of waardevolle spullen die u kunt verkopen voor geld. De waarde van uw eigen woning waar uzelf in woont, laat u buiten beschouwing.
2. U telt uw eventuele schulden bij elkaar op. Schulden die u kunt aantonen en die u daadwerkelijk moet aflossen. De hypotheek op uw eigen woning waar uzelf in woont, laat u buiten beschouwing.

Op het totaal van uw bezittingen brengt u het totaal van uw schulden in mindering. Dan heeft u een inschatting van uw vermogen.

• Voorbeelden van bezittingen

In het kader van de Participatiewet worden deze bezittingen tot het vermogen gerekend. Voorbeelden van bezittingen zijn: 

1. Contant geld en geld op betaal- en spaarrekeningen.
2. Aandelen, obligaties, beleggingsrekeningen en andere effecten.
3. Auto’s, motoren, caravans, boten en andere waardevolle voertuigen.
4. Waardevolle bezittingen zoals sieraden, kunst, antiek of verzamelingen.
5. Vorderingen, bijvoorbeeld uitgeleend geld of een erfenis die nog niet is uitgekeerd.
6. Cryptovaluta (zoals bitcoins).

• Wanneer tellen schulden mee voor de vermogensvaststelling?

Het is belangrijk dat u het bestaan van de schuld kunt aantonen. Dit kan bijvoorbeeld met een overeenkomst, een factuur, een schuldbekentenis of bewijs van betaling van de schuld. Ook is het belangrijk dat u ook doet wat u heeft afgesproken. 

Schulden die afhankelijk zijn van een toekomstige onzekere gebeurtenis (zoals "terugbetalen zodra het financieel mogelijk is" of ‘’ terugbetalen zodra het kan’’) tellen niet mee. 

Een redelijk goede indicator voor het bestaan van een schuld kan zijn of dezelfde situatie zich ook zou kunnen voordoen bij een bedrijf of instantie. Als u hierover twijfelt of dit waarschijnlijk niet het geval is. Dan is de kans groot dat wij de schuld ook niet in aanmerking nemen bij uw vermogensvaststelling. 

• Kan ik ook hulp krijgen bij het inschatten van mijn vermogen?

Melden is pas nodig als uw totale vermogen meer is dan uw vermogensgrens. U moet de overschrijding binnen twee weken aan ons doorgeven. 

Toch adviseren wij om altijd even contact met ons op te nemen. Alleen de gemeente kan met zekerheid bepalen of iets als inkomen of vermogen telt. Neem daarom altijd even contact met ons op als u in één keer een grote toename in uw vermogen krijgt, zoals €5.000. Dan kijken we met u of dit gevolgen heeft voor uw bijstandsuitkering.

• Doet de gemeente onderzoek naar mijn vermogen? 

De gemeente kan onderzoek doen naar het recht op uw uitkering. Ook zullen wij uw vermogen hierbij betrekken. Daarnaast ontvangen wij ook signalen vanuit het inlichtingenbureau, als wij een dergelijk signaal ontvangen kan dit voor ons ook aanleiding zijn om naar uw vermogen te kijken.